Kwant açar paýlanyşy (KKD)

https://www.bjrofoc.com/quantum-key-distribution-qkd/

Kwant açar paýlanyşy (KKD) kwant mehanikasynyň böleklerini öz içine alýan kriptografik protokoly amala aşyrýan howpsuz aragatnaşyk usulydyr. Ol iki tarapyň diňe özlerine mälim bolan umumy tötänleýin gizlin açary döretmäge mümkinçilik berýär, soňra ol habarlary şifrlemek we deşifresini açmak üçin ulanylyp bilner. Kwant kriptografik işiniň iň meşhur mysaly bolany üçin, ol köplenç ýalňyşlyk bilen kwant kriptografiýasy diýlip atlandyrylýar.
Köp ýyllaryň dowamynda täjirçilik taýdan elýeterli bolsa-da, bu ulgamlary has ykjam, arzan we uzak aralyklara işläp bilýän etmek boýunça öňegidişlikler dowam edýär. Bularyň hemmesi hökümetler we senagat tarapyndan bu tehnologiýalary özleşdirmek üçin örän möhümdir. Bu KKD ulgamlarynyň bar bolan tor infrastrukturasyna integrasiýa edilmegi häzirki wagtda möhüm mesele bolup durýar we telekommunikasiýa enjamlaryny öndürijileriň, möhüm infrastruktura üpjün edijileriniň, tor operatorlarynyň, KKD enjamlaryny üpjün edijileriň, sanly howpsuzlyk hünärmenleriniň we alymlaryň köpugurly toparlary munuň üstünde işleýärler.
KKD kriptografik protokollar üçin zerur bolan gizlin açarlary paýlamagyň we paýlaşmagyň usulyny üpjün edýär. Bu ýerde möhüm zat, olaryň gizlin, ýagny aragatnaşyk saklaýan taraplaryň arasynda galmagyny üpjün etmekdir. Munuň üçin biz bir wagtlar kwantum ulgamlarynyň meselesi hökmünde görülen zada daýanýarys; eger siz olara "seredseňiz" ýa-da olary birhili ýagdaýda bozsaňyz, kwantum häsiýetlerini "bozýarsyňyz".