Tehnologiýa we ösüş meýilleriattosekund lazerleriHytaýda
Hytaý Ylymlar Akademiýasynyň Fizika instituty 2013-nji ýylda 160-yň ölçeg netijelerini izolýasiýa edilen attosekund impulslary hökmünde habar berdi. Bu ylmy toparyň izolýasiýa edilen attosekund impulslary (IAP) CEP tarapyndan durnuklaşdyrylan, gaýtalanma tizligi 1 kHz bolan 5-den kiçi femtosekund lazer impulslary bilen hereketlendirilýän ýokary derejeli garmonikalara esaslanyp döredildi. Attosekund impulslarynyň wagt häsiýetnamalary attosekund uzalma spektroskopiýasy bilen häsiýetlendirildi. Netijeler bu şöhle liniýasynyň impuls dowamlylygy 160 attosekund we merkezi tolkun uzynlygy 82 eV bolan izolýasiýa edilen attosekund impulslaryny üpjün edip biljekdigini görkezýär. Topar attosekund çeşmesini döretmekde we attosekund uzalma spektroskopiýasy tehnologiýasynda öňegidişlikler etdi. Attosekund çözgüdi bolan ekstremal ultramelewşe şöhle çeşmeleri kondensirlenen maddalar fizikasy üçin täze ulanylyş ugurlaryny hem açar. 2018-nji ýylda Hytaý Ylymlar Akademiýasynyň Fizika instituty attosekund ýagtylyk çeşmelerini dürli ölçeg terminallary bilen birleşdirýän köpugurly ultra çalt wagt çözgüdi ölçeg ulanyjy enjamynyň gurluşyk meýilnamasyny hem habar berdi. Bu, ylmy işgärlere maddadaky ultra çalt prosesleriň çeýe attosekunddan femtosekunda çenli wagt çözgüdi bilen ölçeglerini geçirmäge mümkinçilik berer, şol bir wagtyň özünde impuls we giňişlik çözgüdine eýe bolar. Şeýle hem, ylmy işgärlere atomlardaky, molekulalardaky, ýüzlerdäki we köpçülikleýin gaty materiallardaky mikroskopik ultra çalt elektron dinamikasyny öwrenmäge we dolandyrmaga mümkinçilik berer. Bu bolsa, ahyrsoňy fizika, himiýa we biologiýa ýaly köp sanly ylmy ugurlary öz içine alýan degişli makroskopik hadysalary düşünmäge we ulanmaga ýol açar.
2020-nji ýylda Huazhong Ylym we Tehnologiýa Uniwersiteti ýygylyk boýunça çözümli optiki derweze tehnologiýasy arkaly attosekund impulslaryny takyk ölçemek we täzeden gurmak üçin doly optiki çemeleşmäni ulanmagy teklip etdi. 2020-nji ýylda Hytaý Ylymlar Akademiýasy hem iki yşykly saýlama geçelge tehnologiýasyny ulanmak arkaly femtosekund impuls fotoelektrik meýdanyny şekillendirmek arkaly izolýasiýa edilen attosekund impulslaryny üstünlikli döredendigini habar berdi. 2023-nji ýylda Milli Goranmak Tehnologiýa Uniwersitetiniň topary ultra giň zolakly izolýasiýa edilen attosekund impulslaryny häsiýetlendirmek üçin qPROOF atly çalt PROOF prosesini teklip etdi.
2025-nji ýylda Şanhaýdaky Hytaý Ylymlar Akademiýasynyň ylmy işgärleri işläp düzdülerlazergaraşsyz gurlan wagt sinhronizasiýa ulgamyna esaslanýan sinhronizasiýa tehnologiýasy, ýokary takyklykly wagt titremesini ölçemegi we pikosekund lazerleriniň hakyky wagtdaky jogabyny üpjün edýär. Bu diňe bir ulgamyň wagt titremesini attosekund aralygynda gözegçilik etmek bilen çäklenmän, eýsem ygtybarlylygyny hem ýokarlandyrdy.lazer ulgamyuzak möhletli iş wagtynda. Işlenip düzülen seljerme we dolandyryş ulgamy wagt titremesi üçin real wagt düzedişini amala aşyryp bilýär. Şol ýylda ylmy işgärler şeýle hem lateral orbital burç impulsyny göterýän izolýasiýa edilen attosekund gamma-şöhle impulslaryny döretmek üçin relýatiwistik intensiwlikli giňişlik-wagt girdaplary (STOV) lazerlerini ulandylar.
Attosekund lazerleri pudagy esasy barlaglardan başlap, ulanylyşyny öňe sürmäge çenli köp taraplary öz içine alýan çalt ösüş döwründe. Ylmy barlag toparlarynyň tagallalary, infrastrukturanyň gurluşygy, milli syýasatyň goldanylmagy, şeýle hem içerki we halkara hyzmatdaşlygy we alyş-çalyşlary arkaly Hytaýyň attosekund lazerleri ulgamyndaky düzümi giň ösüş mümkinçiliklerine eýe bolar. Attosekund lazerleri boýunça barlaglara has köp uniwersitetler we ylmy-barlag edaralary goşulansoň, halkara garaýyşly we innowasion mümkinçilikleri bolan ylmy barlag zehinleriniň topary ösdürilip ýetişdiriler we attosekund ylmynyň durnukly ösüşine ýardam eder. Milli Attosekund iri ylmy desgasy ylmy jemgyýet üçin öňdebaryjy barlag platformasyny hem üpjün eder we ylmyň we tehnologiýanyň ösüşine has uly goşant goşar.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 26-njy awgusty