Fotoelektrik synag tehnologiýasynyň tanyşdyrylyşy
Fotoelektrik anyklaýyş tehnologiýasy fotoelektrik maglumat tehnologiýasynyň esasy tehnologiýalarynyň biridir, ol esasan fotoelektrik konwersiýa tehnologiýasyny, optiki maglumaty toplamagy we optiki maglumaty ölçeýiş tehnologiýasyny we ölçeg maglumatlaryny fotoelektrik gaýtadan işlemek tehnologiýasyny öz içine alýar. Mysal üçin, dürli fiziki ölçegleri, pes yşykda, pes yşykda ölçeýiş, infragyzyl ölçeg, ýagtylygy skanirlemek, ýagtylygy yzarlamak, lazer ölçegleri, optiki süýüm ölçegleri, şekil ölçegleri ýaly dürli usullary ýerine ýetirmek üçin fotoelektrik usul ulanylýar.
Fotoelektrik anyklaýyş tehnologiýasy dürli mukdary ölçemek üçin optiki tehnologiýany we elektron tehnologiýany birleşdirýär, bu bolsa aşakdaky aýratynlyklara eýedir:
1. Ýokary takyklyk. Fotoelektrik ölçegleriň takyklygy ähli ölçeg usullarynyň arasynda iň ýokarydyr. Mysal üçin, lazer interferometriýasy bilen uzynlygy ölçemegiň takyklygy 0,05μm/m ýetip biler; Reşetkanyň mur saçak usuly bilen burç ölçegini amala aşyrmak mümkin. Lazer aralyk usuly bilen Ýer bilen Aýyň arasyndaky aralygy ölçemegiň çözgüdi 1m ýetip biler.
2. Ýokary tizlik. Fotoelektrik ölçegler üçin ýagtylyk orta serişde hökmünde kabul edilýär we ýagtylyk ähli görnüşli maddalaryň arasynda iň çalt ýaýrama tizligidir we optiki usullar bilen maglumaty almak we ibermek üçin şübhesiz iň çaltdyr.
3. Uzak aralyk, giň aralyk. Ýagtylyk uzakdan dolandyryş we telemetriýa üçin iň amatly serişdedir, mysal üçin ýaraglary gönükdirmek, fotoelektriki yzarlamak, telewizion telemetriýa we ş.m.
4. Kontaktsyz ölçeme. Ölçenýän obýektiň üstündäki ýagtylyk ölçeme güýji däl diýip hasaplanyp bilner, şonuň üçin sürtülme ýok, dinamiki ölçeme amala aşyrylyp bilner we ol dürli ölçeme usullarynyň iň netijelisidir.
5. Uzak ömür. Teoriýa boýunça, ýagtylyk tolkunlary hiç haçan geýilmeýär, gaýtalanmagy gowy ýerine ýetirilen bolsa, ony hemişelik ulanyp bolýar.
6. Güýçli maglumat işlemegi we hasaplama mümkinçilikleri bilen çylşyrymly maglumatlary parallel işläp bolýar. Fotoelektrik usul maglumaty dolandyrmak we saklamak, awtomatlaşdyrmak, kompýuter bilen birikdirmek we diňe amala aşyrmak üçin aňsat.
Fotoelektrik synag tehnologiýasy häzirki zaman ylmynda, milli döwrebaplaşdyryşda we adamlaryň durmuşynda aýrylmaz täze tehnologiýa bolup, maşyny, yşygy, elektrik energiýasyny we kompýuteri birleşdirýän täze tehnologiýadyr we iň mümkin maglumat tehnologiýalarynyň biridir.
Üçünjiden, fotoelektrik anyklaýyş ulgamynyň düzümi we häsiýetnamalary
Synagdan geçirilýän obýektleriň çylşyrymlylygy we dürliligi sebäpli, anyklaýyş ulgamynyň gurluşy birmeňzeş däl. Umumy elektron anyklaýyş ulgamy üç bölekden ybarat: sensor, signal kondisioneri we çykyş ulgamy.
Sensor synagdan geçirilýän obýekt bilen anyklaýyş ulgamynyň arasyndaky serhetde signal öwrüjisidir. Ol ölçenen obýektden ölçenen maglumaty gönüden-göni çykarýar, onuň üýtgemegini duýýar we ony ölçemegi aňsat bolan elektrik parametrlerine öwürýär.
Datçikler tarapyndan anyklanan signallar, adatça, elektrik signallarydyr. Ol çykyşyň talaplaryny gönüden-göni kanagatlandyryp bilmeýär, goşmaça özgertmegi, işlenilmegini we seljerilmegini talap edýär, ýagny signaly standart elektrik signalyna öwürmek üçin signaly kondisionerleşdiriş zynjyry arkaly çykyş baglanyşygyna iberilýär.
Anyklaýyş ulgamynyň çykyşynyň maksadyna we görnüşine görä, çykyş baglanyşygy esasan görkezme we ýazgy enjamy, maglumat aragatnaşyk interfeýsi we dolandyryş enjamydyr.
Sensoryň signaly sazlamak zynjyry sensoryň görnüşine we çykyş signalyna bolan talaplara görä kesgitlenýär. Dürli sensorlaryň dürli çykyş signallary bar. Energiýa dolandyryş sensorynyň çykyşy elektrik parametrleriniň üýtgemegidir, ony köpri zynjyry arkaly naprýaženiýe üýtgemesine öwürmek gerek, köpri zynjyrynyň naprýaženiýe signalynyň çykyşy kiçi, umumy režim naprýaženiýesi bolsa uly, ony enjam güýçlendirijisi bilen güýçlendirmek gerek. Energiýa öwürmek sensory tarapyndan çykarylýan naprýaženiýe we tok signallary, adatça, uly şowhun signallaryny öz içine alýar. Peýdaly signallary çykarmak we peýdasyz şowhun signallaryny süzmek üçin süzgüç zynjyry gerek. Mundan başga-da, umumy energiýa sensorynyň çykyş naprýaženiýe signalynyň amplitudasy örän pes we ony enjam güýçlendirijisi bilen güýçlendirip bolýar.
Elektron ulgam daşaýjysy bilen deňeşdirilende, fotoelektrik ulgam daşaýjysynyň ýygylygy birnäçe esse artýar. Ýygylyk tertibindeki bu üýtgeşme fotoelektrik ulgamyň amala aşyrmak usulynda hil taýdan üýtgeşmä we funksiýasynda hil taýdan öňe gitmäge mümkinçilik berýär. Esasan daşaýjy kuwwatynda ýüze çykýan burç çözgüdi, aralyk çözgüdi we spektral çözgüt ep-esli gowulandyrylýar, şonuň üçin ol kanal, radar, aragatnaşyk, takyk görkezme, nawigasiýa, ölçeg we ş.m. ugurlarda giňden ulanylýar. Bu ýagdaýlara ulanylýan fotoelektrik ulgamyň aýratyn görnüşleri dürli bolsa-da, olaryň umumy aýratynlygy bar, ýagny olaryň hemmesiniň geçirji, optiki kanal we optiki kabul ediji baglanyşygy bar.
Fotoelektrik ulgamlar adatça iki kategoriýa bölünýär: aktiw we passiw. Aktiw fotoelektrik ulgamda optiki geçiriji, esasan, ýagtylyk çeşmesinden (meselem, lazer) we modulýatordan ybarat. Passiw fotoelektrik ulgamda optiki geçiriji synag edilýän obýektden termal şöhlelenme çykarýar. Optiki kanallar we optiki kabul edijiler ikisi üçin hem birmeňzeşdir. Optiki kanal diýilýän zat, esasan, atmosfera, kosmos, suwasty we optiki süýümi aňladýar. Optiki kabul ediji düşýän optiki signaly ýygnamak we ony işläp, üç esasy moduly öz içine alýan optiki göterijiniň maglumatlaryny dikeltmek üçin ulanylýar.
Fotoelektrik konwersiýa, adatça, dürli optiki komponentler we optiki ulgamlar arkaly amala aşyrylýar, ölçenen konwersiýany optiki parametrlere (amplituda, ýygylyk, faza, polýarizasiýa ýagdaýy, ýaýrama ugrunyň üýtgemegi we ş.m.) öwürmek üçin tekiz aýnalar, optiki ýaryklar, linzalar, konus prizmalary, polýarizatorlar, tolkun plitalary, kod plitalary, tor, modulýatorlar, optiki suratlandyryş ulgamlary, optiki interferensiýa ulgamlary we ş.m. ulanylýar. Fotoelektrik konwersiýa fotoelektrik anyklaýyş enjamlary, fotoelektrik kamera enjamlary, fotoelektrik termal enjamlar we ş.m. ýaly dürli fotoelektrik konwersiýa enjamlary arkaly amala aşyrylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 20-nji iýuly