Mikro enjamlar we has netijelilazerler
Rensselaer Politehniki Institutynyň alymlary bir döretdilerlazer enjamybu diňe adam saçynyň giňligi, bu bolsa fiziklere maddanyň we ýagtylygyň esasy häsiýetlerini öwrenmäge kömek eder. Olaryň abraýly ylmy žurnallarda çap edilen işleri lukmançylykdan önümçilike çenli dürli ugurlarda ulanmak üçin has netijeli lazerleri işläp düzmäge hem kömek edip biler.

Thelazerenjam fotonik topologik izolýator diýlip atlandyrylýan ýörite materialdan ýasalýar. Fotonik topologik izolýatorlar fotonlary (yşygy emele getirýän tolkunlary we bölejikleri) materialyň içindeki ýörite serhetlerden geçirip, şol bir wagtyň özünde bu bölejikleriň materialyň özünde saçramagynyň öňüni alyp bilýärler. Bu häsiýet sebäpli topologik izolýatorlar köp fotonlaryň bilelikde işlemegine mümkinçilik berýär. Bu enjamlar şeýle hem topologiki "kwant simulýatorlary" hökmünde ulanylyp bilner, bu bolsa ylmy işgärlere kwant hadysalaryny - maddany örän kiçi möçberlerde dolandyrýan fiziki kanunlary - mini-laboratoriýalarda öwrenmäge mümkinçilik berýär.
“Thefotonik topologikiBiz ýasan izolýator özboluşly. Ol otagyň temperaturasynda işleýär. Bu uly öňegidişlik. Öň şeýle barlaglary diňe uly, gymmat enjamlar arkaly wakuumda maddalary sowatmak üçin geçirip bolýardy. Köp ylmy-barlag laboratoriýalarynda şeýle enjamlar ýok, şonuň üçin biziň enjamymyz has köp adamyň laboratoriýada şeýle fundamental fizika barlaglaryny geçirmegine mümkinçilik berýär ", diýip Rensselaer Politehniki Institutynyň (RPI) Material Ylymlary we Inženerçilik bölüminiň dosenti we barlagyň uly awtory aýtdy. Barlagda nusganyň möçberi deňeşdirme boýunça kiçidi, ýöne netijeler täze dermanyň bu seýrek genetiki keseli bejermekde uly netijelilik görkezendigini görkezýär. Biz bu netijeleri geljekki kliniki synaglarda has-da tassyklamaga we bu keseli bolan näsaglar üçin täze bejeriş wariantlaryna getirip bilmäge sabyrsyzlyk bilen garaşýarys. Barlagyň nusganyň möçberi deňeşdirme boýunça kiçi bolsa-da, netijeler bu täze dermanyň bu seýrek genetiki keseli bejermekde uly netijelilik görkezendigini görkezýär. Biz bu netijeleri geljekki kliniki synaglarda has-da tassyklamaga we bu keseli bolan näsaglar üçin täze bejeriş wariantlaryna getirip bilmäge sabyrsyzlyk bilen garaşýarys."
“Bu lazerleriň işlenip düzülmeginde uly bir ädimdir, sebäbi otagyň temperaturasyndaky enjamyň çägi (onuň işlemegi üçin zerur bolan energiýanyň mukdary) öňki kriogen enjamlardan ýedi esse pes” diýip, gözlegçiler sözüniň üstüne goşdular. Rensselaer Politehniki Institutynyň gözlegçileri täze enjamlaryny döretmek üçin ýarymgeçiriji senagatynda mikroçipleri ýasamakda ulanylan şol bir usuly ulandylar, bu bolsa dürli görnüşli materiallary atom derejesinden molekulýar derejä çenli gatlak-gatlak üst-üste goýup, belli bir häsiýetlere eýe bolan ideal gurluşlary döretmegi öz içine alýar.
Ýasamak üçinlazer enjamy, ylmy işgärler selenid galogenidiniň (seziýden, gurşundan we hlordan ybarat kristal) örän inçe plitalaryny ösdürip, olaryň üstüne nagyşly polimerleri goýdular. Olar bu kristal plitalaryny we polimerleri dürli oksid materiallarynyň arasyna goýdular, netijede galyňlygy takmynan 2 mikron, uzynlygy we ini 100 mikron bolan bir obýekt emele geldi (adam saçynyň ortaça ini 100 mikron).
Barlagçylar lazer enjamyna lazer şöhlesini düşürende, material dizaýnynyň interfeýsinde şöhle saçýan üçburçluk şekili peýda boldy. Bu şekil enjamyň dizaýny bilen kesgitlenýär we lazeriň topologiki häsiýetleriniň netijesidir. “Otagyň temperaturasynda kwant hadysalaryny öwrenmek gyzykly mümkinçilikdir. Professor Baonyň innowasion işi materiallar inženerçiliginiň ylymdaky iň uly soraglaryň käbirine jogap bermäge kömek edip biljekdigini görkezýär” diýip, Rensselaer Politehniki Institutynyň inženerçilik dekany aýtdy.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 1-nji iýuly




