Lazerli uzakdan gepleşik anyklaýyş tehnologiýasy
Lazeruzakdan gepleşik anyklaýyş: anyklaýyş ulgamynyň gurluşyny açmak
Inçe lazer şöhlesi howada ajaýyp tans edýär, uzakdaky sesleri sessiz gözleýär, bu futuristik tehnologik "jadygöýligiň" arkasyndaky prinsip diňe ezoterik we özüne çekiji häsiýete eýedir. Şu gün geliň, bu ajaýyp tehnologiýanyň perdesini açalyň we onuň ajaýyp gurluşyny we prinsiplerini öwreneliň. Lazer arkaly uzakdan ses anyklaýyş prinsipi 1(a) suratda görkezilen. Lazer arkaly uzakdan ses anyklaýyş ulgamy lazer titreme ölçeg ulgamyndan we hyzmatdaşlyksyz titreme ölçeg nyşanyndan ybarat. Yşygyň gaýdyp gelmegini anyklaýyş usulyna görä, anyklaýyş ulgamyny päsgelçiliksiz we päsgelçiliksiz görnüşe bölmek bolýar we shematiki diagramma degişlilikde 1(b) we (c) suratlarda görkezilen.

1-nji SURAT (a) Lazer arkaly uzakdan ses anyklaýyş ulgamynyň blok-diagrammasy; (b) Interferometrik däl lazer arkaly uzakdan titreşim ölçeýiş ulgamynyň shematiki diagrammasy; (c) Interferometrik lazer arkaly uzakdan titreşim ölçeýiş ulgamynyň esasy diagrammasy
1. Päsgelçiliksiz anyklaýyş ulgamy Päsgelçiliksiz anyklaýyş, nyşana ýüzüniň lazer şöhlelendirmesi arkaly, şöhlelenen ýagtylygyň azimut modulýasiýasynyň egri hereketi bilen, nyşana ýüzüniň mikro titremesini gönüden-göni ölçemek üçin ýagtylygyň intensiwliginiň ýa-da tegelek şekiliň kabul ediji tarapynda üýtgeşikliklere sebäp bolýar we soňra uzakdan akustik signaly anyklamak üçin "göniden göni" amala aşyrylýar. Kabul edijiniň gurluşyna göräfotodetektor, päsgelçiliksiz ulgamy ýeke nokatly görnüşe we massiw görnüşine bölmek bolýar. Bir nokatly gurluşyň esasy "akustik signalyň täzeden gurulmagy"dyr, ýagny obýektiň ýüzündäki titreme, yzyna gaýdýan ýagtylygyň ugrunyň üýtgemegi sebäpli detektoryň anyklaýyş ýagtylygynyň intensiwliginiň üýtgemegini ölçemek arkaly ölçenýär. Bir nokatly gurluşyň arzan baha, ýönekeý gurluş, ýokary nusga alyş tizligi we detektor fototokunyň yzyna gaýtarylmagyna görä akustik signalyň real wagt režiminde täzeden gurulmagy ýaly artykmaçlyklary bar, ýöne lazer çyzgy täsiri titreme bilen detektoryň ýagtylygynyň intensiwliginiň arasyndaky çyzykly gatnaşygy ýok eder, şonuň üçin bir nokatly päsgelçiliksiz anyklaýyş ulgamynyň ulanylyşyny çäklendirýär. Massiw gurluşy nyşanyň ýüzündäki titremesini çyzgy şekilini işläp düzmek algoritmi arkaly täzeden gurýar, şonuň üçin titreme ölçeg ulgamynyň gödek ýüze güýçli uýgunlaşmagy we has ýokary takyklyk we duýgurlyk bar.
二. Päsgelçiligi anyklaýyş ulgamy päsgelçiligi anyklamagyň açyklygyndan tapawutlanýar, päsgelçiligi anyklaýyş has gytaklaýyn özüne çekijilige eýedir, prinsip nyşanyň ýüzüniň lazer şöhlelendirilmegi arkaly amala aşyrylýar, nyşanyň ýüzüniň optiki ok boýunça yzky çyranyň içine süýşürilmegi faza/ýygylyk üýtgemesini girizýär, uzakdan mikro-titreme ölçegini gazanmak üçin ýygylyk üýtgemesini/faza üýtgemesini ölçemek üçin päsgelçilik tehnologiýasyny ulanýar. Häzirki wagtda has ösen interferometrik anyklaýyş tehnologiýasy lazer Doppler titremesini ölçemek tehnologiýasy we uzakdan akustik signaly anyklamaga esaslanýan lazeriň öz-özüni garyşdyrýan päsgelçilik usuly prinsiplerine görä iki görnüşe bölünip bilner. Lazer Doppler titremesini ölçemek usuly lazeriň Doppler täsirine esaslanýar, bu bolsa nyşanyň ýüzüniň titremesi sebäpli dörän Doppler ýygylyk üýtgemesini ölçemek arkaly ses signalyny anyklaýar. Lazeriň öz-özüni garyşdyrýan interferometriýa tehnologiýasy uzakdaky nyşanyň şöhlelenen yşygynyň bir böleginiň lazer rezonatoryna gaýtadan girmegine we lazer meýdanynyň amplitudasynyň we ýygylygynyň modulýasiýasyna sebäp bolmagyna mümkinçilik bermek arkaly nyşanyň süýşmesini, tizligini, titremesini we aralygyny ölçeýär. Onuň artykmaçlyklary titreme ölçeg ulgamynyň kiçi ölçeginde we ýokary duýgurlygynda, şeýle hempes kuwwatly lazeruzakdan ses signalyny anyklamak üçin ulanylyp bilner. Uzakdan ses signalyny anyklamak üçin ýygylyk üýtgeýän lazer öz-özüni garyşdyrýan ölçeg ulgamy 2-nji suratda görkezilen.

SURAT 2. Çaltlyk üýtgeýän lazer öz-özüni garyşdyrýan ölçeg ulgamynyň shematiki diagrammasy
Peýdaly we netijeli tehniki serişde hökmünde lazer "jadyly" oýnalýan uzakdan gepleşik diňe bir anyklaýyş ulgamynda däl, eýsem garşy anyklaýyş ulgamynda hem ajaýyp netijelilige we giň ulanylyşa eýedir - lazeriň tutulmagyna garşy çäre tehnologiýasy. Bu tehnologiýa içerki, ofis jaýlarynda we beýleki aýna perde diwar ýerlerinde 100 metrlik derejede tutulmagyna garşy çäre gazanyp biler we ýekeje enjam 15 inedördül metrlik penjire meýdany bolan maslahat otagyny netijeli goraýar, mundan başga-da, 10 sekuntda skanirlemegiň we ýerleşdirmegiň çalt jogap beriş tizligi, 90% -den gowrak tanamak derejesindäki ýokary ýerleşdiriş takyklygy we uzak möhletli durnukly iş üçin ýokary ygtybarlylyk. Lazeriň tutulmagyna garşy çäre tehnologiýasy esasy senagat ofislerinde we beýleki ýagdaýlarda ulanyjylaryň akustik maglumat howpsuzlygy üçin güýçli kepillik berip biler.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 11-nji oktýabry




