Absolýut noldan ýokary temperaturadaky islendik obýekt energiýany kosmosa infragyzyl şöhle görnüşinde ýaýradýar. Degişli fiziki ululyklary ölçemek üçin infragyzyl şöhlelenme ulanýan duýujy tehnologiýa infragyzyl duýujy tehnologiýa diýlip atlandyrylýar.
Infragyzyl sensor tehnologiýasy soňky ýyllarda iň çalt ösýän tehnologiýalaryň biridir, infragyzyl sensor awiakosmosda, astronomiýada, meteorologiýada, harby, senagat we raýat we beýleki ugurlarda giňden ulanylýar we ornuny tutup bolmajak möhüm rol oýnaýar. Infragyzyl, esasan, elektromagnit şöhlelenme tolkunynyň bir görnüşidir, onuň tolkun uzynlygynyň diapazony takmynan 0,78 m ~ 1000 m spektr diapazonyna deňdir, sebäbi ol gyzyl şöhleden daşary görünýän ýagtylykda ýerleşýär, şonuň üçin infragyzyl diýlip atlandyrylýar. Absolýut noldan ýokary temperaturadaky islendik obýekt energiýany kosmosa infragyzyl şöhle görnüşinde ýaýradýar. Degişli fiziki ululyklary ölçemek üçin infragyzyl şöhlelenme ulanýan duýujy tehnologiýa infragyzyl duýujy tehnologiýa diýlip atlandyrylýar.
Foton infragyzyl sensor infragyzyl şöhlelenmesiniň foton täsirini ulanyp işleýän sensoryň bir görnüşidir. Foton täsiri diýilýän zat, käbir ýarymgeçiriji materiallara infragyzyl düşende, infragyzyl şöhlelenmedäki foton akymynyň ýarymgeçiriji materialdaky elektronlar bilen özara täsirleşip, elektronlaryň energiýa ýagdaýyny üýtgedýändigini we dürli elektrik hadysalarynyň döreýändigini aňladýar. Ýarymgeçiriji materiallaryň elektron häsiýetlerindäki üýtgeşmeleri ölçemek arkaly degişli infragyzyl şöhlelenme güýjüni bilip bilersiňiz. Foton detektorlarynyň esasy görnüşleri içki fotodetektor, daşarky fotodetektor, erkin daşaýjy detektor, QWIP kwantum guýu detektory we ş.m. Içki fotodetektorlar has-da fotogeçiriji görnüşli, fotowolt dörediji görnüşli we fotomagnitoelektrik görnüşli bölünýär. Foton detektorynyň esasy häsiýetnamalary ýokary duýgurlyk, çalt jogap tizligi we ýokary jogap ýygylygydyr, ýöne kemçiligi, anyklaýyş zolagynyň dar bolmagynda we adatça pes temperaturada işlemeginde (ýokary duýgurlygy saklamak üçin, foton detektoryny pes iş temperaturasyna çenli sowatmak üçin suwuk azot ýa-da termoelektrik sowadyjy ulanylýar).
Infragyzyl spektr tehnologiýasyna esaslanýan komponent seljeriş guraly ýaşyl, çalt, zyýansyz we onlaýn häsiýetlerine eýedir we analitik himiýa ulgamynda ýokary tehnologiýaly analitik tehnologiýanyň çalt ösýän ugurlarynyň biridir. Asimmetrik diatomlardan we poliatomlardan düzülen köp gaz molekulalary infragyzyl şöhlelenme zolagynda degişli siňdiriş zolaklaryna eýedir we ölçenýän obýektlerde saklanýan dürli molekulalar sebäpli siňdiriş zolaklarynyň tolkun uzynlygy we siňdiriş güýji tapawutlanýar. Dürli gaz molekulalarynyň siňdiriş zolaklarynyň paýlanyşyna we siňdiriş güýjüne görä, ölçenýän obýektdäki gaz molekulalarynyň düzümini we mazmunyny anyklap bolýar. Infragyzyl gaz analizatory ölçenýän gurşawy infragyzyl şöhle bilen şöhlelendirmek üçin ulanylýar we dürli molekulýar gurşawlaryň infragyzyl siňdiriş häsiýetlerine görä, gazyň infragyzyl siňdiriş spektr häsiýetlerini ulanyp, spektral seljerme arkaly gazyň düzümini ýa-da konsentrasiýa seljermesini amala aşyrýar.
Gidroksil, suw, karbonat, Al-OH, Mg-OH, Fe-OH we beýleki molekulýar baglanyşyklaryň diagnostika spektrini nyşana alnan obýektiň infragyzyl şöhlelendirmesi arkaly alyp bolýar, soňra spektriň tolkun uzynlygynyň ýerleşýän ýerini, çuňlugyny we giňligini ölçäp we seljerip, onuň görnüşlerini, komponentlerini we esasy metal elementleriniň gatnaşygyny alyp bolýar. Şeýlelik bilen, gaty gurşawyň düzüminiň seljermesi amala aşyrylyp bilner.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 4-nji iýuly