Lazer ulgamynyň möhüm iş görkezijileriniň häsiýetlendirme parametrleri

1. Tolkun uzynlygy (birlik: nm-den μm-e çenli)

Thelazer tolkun tolkunlarylazer tarapyndan daşalýan elektromagnit tolkunyň tolkun uzynlygyny görkezýär. Beýleki ýagtylyk görnüşleri bilen deňeşdirilende, möhüm aýratynlyklazeronuň monohromatik bolmagydyr, bu onuň tolkun uzynlygynyň örän arassadygyny we diňe bir anyk kesgitlenen ýygylyga eýedigini aňladýar.

Lazeriň dürli tolkun uzynlyklarynyň arasyndaky tapawut:

Gyzyl lazeriň tolkun uzynlygy, adatça, 630nm-680nm aralygynda bolýar we çykýan ýagtylyk gyzyl reňkde bolýar, şeýle hem ol iň köp ýaýran lazerdir (esasan lukmançylyk iýmitlendiriş çyrasy we ş.m. ulgamynda ulanylýar);

Ýaşyl lazeriň tolkun uzynlygy, adatça, takmynan 532 nm (esasan lazer diapazonynda we ş.m. ulanylýar);

Gök lazeriň tolkun uzynlygy, adatça, 400nm-500nm aralygynda bolýar (esasan lazer hirurgiýasy üçin ulanylýar);

350nm-400nm aralygyndaky UV lazer (esasan biolukmançylykda ulanylýar);

Infragyzyl lazer iň ýörite lazer bolup, tolkun uzynlygynyň diapazonyna we ulanylyş meýdanyna görä, infragyzyl lazeriň tolkun uzynlygy, adatça, 700nm-1mm aralygynda ýerleşýär. Infragyzyl zolagy has üç kiçi zolaka bölmek bolýar: ýakyn infragyzyl (NIR), orta infragyzyl (MIR) we uzak infragyzyl (FIR). Ýakyn infragyzyl tolkun uzynlygynyň diapazony takmynan 750nm-1400nm bolup, ol optiki süýümli aragatnaşykda, biolukmançylyk suratlarynda we infragyzyl gijeki görüş enjamlarynda giňden ulanylýar.

2. Kuwwat we energiýa (birlik: W ýa-da J)

Lazer güýjiüznüksiz tolkun (ÜT) lazeriniň optiki kuwwatynyň çykyşyny ýa-da impulsly lazeriň ortaça kuwwatyny suratlandyrmak üçin ulanylýar. Mundan başga-da, impulsly lazerler impuls energiýasynyň ortaça güýje proporsional we impulsyň gaýtalanma tizligine ters proporsional bolmagy bilen häsiýetlendirilýär we has ýokary kuwwatly we energiýaly lazerler adatça has köp galyndy ýylylyk öndürýär.

Lazer şöhleleriniň köpüsiniň Gauss şöhlesiniň profili bar, şonuň üçin şöhlelenme we akym lazeriň optiki okunda iň ýokary bolýar we optiki okdan çykma artdygyça azalýar. Beýleki lazerlerde Gauss şöhlelerinden tapawutlylykda, lazer şöhlesiniň kese kesişinde hemişelik şöhlelenme profili we intensiwliginiň çalt pese gaçmagy bolan tekiz depeli şöhle profilleri bar. Şonuň üçin tekiz depeli lazerlerde iň ýokary şöhlelenme ýok. Gauss şöhlesiniň iň ýokary güýji şol bir ortaça güýç bilen tekiz depeli şöhleden iki esse ýokarydyr.

3. Impuls dowamlylygy (birlik: fs - ms)

Lazer impulsynyň dowamlylygy (ýagny impuls giňligi) lazeriň iň ýokary optik güýjüniň (FWHM) ýarysyna ýetmegi üçin gerek bolan wagtdyr.

 

4. Gaýtalanma tizligi (birlik: Hz - MHz)

Gaýtalanma tizligiimpulsly lazer(ýagny impuls gaýtalanma tizligi) sekuntda çykarylýan impulslaryň sanyny, ýagny wagt yzygiderliliginiň impuls aralygynyň ters möçberini beýan edýär. Gaýtalanma tizligi impuls energiýasyna ters proporsional we ortaça güýje proporsionaldyr. Gaýtalanma tizligi, adatça, lazer güýçlendirme gurşawyna bagly bolsa-da, köp ýagdaýlarda gaýtalanma tizligini üýtgedip bolýar. Gaýtalanma tizliginiň ýokary bolmagy lazer optik elementiniň ýüzüniň we soňky fokusynyň termal relaksasiýa wagtynyň gysgalmagyna getirýär, bu bolsa öz gezeginde materialyň has çalt gyzmagyna getirýär.

5. Diwergensiýa (tipik birlik: mrad)

Lazer şöhleleri, adatça, kollimasiýa hökmünde kabul edilse-de, olar hemişe belli bir mukdarda diwergensiýany öz içine alýar, bu bolsa şöhleleriň difraksiýa sebäpli lazer şöhlesiniň belinden barha uzaklaşýan aralykda diwergensiýa derejesini görkezýär. Uzak iş aralyklary bolan ulanylyşlarda, meselem, liDAR ulgamlarynda, obýektleriň lazer ulgamyndan ýüzlerçe metr uzaklykda bolmagy mümkin bolan ýerlerde, diwergensiýa aýratyn möhüm meselä öwrülýär.

6. Nokatyň ululygy (birlik: μm)

Fokuslanan lazer şöhlesiniň nokadynyň ölçegi fokuslaýjy linza ulgamynyň fokus nokadyndaky şöhle diametrini beýan edýär. Materiallary gaýtadan işlemek we lukmançylyk hirurgiýasy ýaly köp ulanylyşlarda maksat nokadyň ölçegini azaltmakdyr. Bu güýç dykyzlygyny ýokarlandyrýar we aýratyn inçe däneli aýratynlyklary döretmäge mümkinçilik berýär. Sferiki aberrasiýalary azaltmak we kiçi fokus nokadynyň ölçegini döretmek üçin däp bolan sferiki linzalaryň ýerine asferiki linzalar köplenç ulanylýar.

7. Iş aralygy (birlik: μm-den m-e çenli)

Lazer ulgamynyň iş aralygy, adatça, lazeriň fokuslanýan obýektine ýa-da ýüzüne çenli soňky optiki elementden (köplenç fokuslaýjy linzadan) fiziki aralyk hökmünde kesgitlenýär. Lukmançylyk lazerleri ýaly käbir ulanylyşlar, adatça, iş aralygyny azaltmaga çalyşýar, beýlekileri, mysal üçin, uzakdan duýdurma, adatça, iş aralygyny iň ýokary derejä çykarmaga çalyşýar.