Artykmaçlyklar aýdyň, gizlinlikde gizlenen
Beýleki tarapdan, lazer aragatnaşyk tehnologiýasy çuňňur kosmos gurşawyna has uýgunlaşýar. Çuňňur kosmos gurşawynda zond hemme ýerde ýaýran kosmiki şöhleler bilen iş salyşmaly, ýöne asteroid guşagynyň, uly planeta halkalarynyň we ş.m. içinden geçýän kyn syýahatda asman galyndylaryny, tozany we beýleki päsgelçilikleri ýeňip geçmek üçin radio signallary päsgelçiliklere has duýgur bolýar.
Lazeriň esasy bölegi, fotonlaryň ýokary derejede yzygiderli optiki häsiýetlere, gowy gönükdirilige we aýdyň energiýa artykmaçlyklaryna eýe bolan, gyjyndyrylan atomlar tarapyndan şöhlelendirilýän foton şöhlesidir. Özüniň içki artykmaçlyklary bilen,lazerlerçylşyrymly çuň kosmos gurşawyna has gowy uýgunlaşyp we has durnukly we ygtybarly aragatnaşyk ulgamlaryny gurup biler.
Ýöne, egerlazer aragatnaşygyislenýän täsiri almak isleýän bolsa, takyk deňleşdirmegi gowy ýerine ýetirmelidir. “Spirit” hemra zondynyň ýagdaýynda, onuň uçuş kompýuteriniň esasy dolandyryş, nawigasiýa we dolandyryş ulgamy, lazer aragatnaşyk terminalynyň we Ýer toparynyň birikme enjamynyň hemişe takyk deňleşdirilmegini üpjün etmek, aragatnaşygyň durnukly bolmagyny üpjün etmek, şeýle hem aragatnaşyk ýalňyşlyklarynyň derejesini netijeli azaltmak we maglumat ibermegiň takyklygyny ýokarlandyrmak üçin “görkezmek, almak we yzarlamak ulgamy” esasy rol oýnady.
Mundan başga-da, bu takyk deňleşdirme Gün ganatlarynyň mümkin boldugyça köp gün şöhlesini siňdirmegine kömek edip, bol energiýa berýär.lazer aragatnaşyk enjamlary.
Elbetde, hiç hili energiýa netijeli ulanylmaly däl. Lazer aragatnaşygynyň artykmaçlyklarynyň biri, onuň energiýany ulanmagyň ýokary netijeliligine eýe bolmagydyr, bu bolsa däp bolan radio aragatnaşygyna garanyňda has köp energiýa tygşytlap, ýüküňizi azaldyp biler.çuňluk detektorlaryçäkli energiýa üpjünçiligi şertlerinde, soňra uçuş aralygyny we iş wagtyny uzaltmakdetektorlarwe has köp ylmy netijeleri ýygnaň.
Mundan başga-da, däp bolan radio aragatnaşygy bilen deňeşdirilende, lazer aragatnaşygy nazaryýet taýdan has gowy real wagt görkezijilerine eýedir. Bu çuňňur kosmosy öwrenmek üçin örän möhümdir, alymlara maglumatlary wagtynda almaga we analitiki barlaglary geçirmäge kömek edýär. Şeýle-de bolsa, aragatnaşyk aralygy artdygyça, gijikme hadysasy kem-kemden aýdyňlaşar we lazer aragatnaşygynyň real wagt artykmaçlygyny synagdan geçirmek gerek.
Geljege seretsek, has köp zat mümkin
Häzirki wagtda kosmosy çuňňur öwrenmek we aragatnaşyk işleri köp kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýar, ýöne ylmyň we tehnologiýanyň yzygiderli ösmegi bilen geljekde bu meseläni çözmek üçin dürli çäreleriň ulanylmagyna garaşylýar.
Mysal üçin, uzak aralykly aragatnaşyk sebäpli ýüze çykýan kynçylyklary ýeňip geçmek üçin geljekki çuňňur kosmos zond ýokary ýygylykly aragatnaşyk we lazer aragatnaşyk tehnologiýasynyň utgaşmasy bolup biler. Ýokary ýygylykly aragatnaşyk enjamlary has ýokary signal güýjüni üpjün edip we aragatnaşygyň durnuklylygyny gowulandyryp biler, lazer aragatnaşygy bolsa has ýokary geçirijilik tizligine we has pes ýalňyşlyk tizligine eýedir we güýçli we güýçli taraplaryň has uzak aralykly we has netijeli aragatnaşyk netijelerine goşant goşmak üçin güýçlerini birleşdirip biljekdigine garaşylmalydyr.
1-nji surat. Ýeriň orbitasyndaky irki lazer aragatnaşyk synagy
Lazer aragatnaşyk tehnologiýasynyň jikme-jikliklerine aýratyn üns bersek, geçirijilik zolagynyň ulanylyşyny gowulandyrmak we gijikdirilişi azaltmak üçin çuňňur kosmos zondlarynyň has ösen intellektual kodlama we kompressiýa tehnologiýasyny ulanmagyna garaşylýar. Gysgaça aýdylanda, aragatnaşyk gurşawyndaky üýtgeşmelere laýyklykda, geljekki çuňňur kosmos zondynyň lazer aragatnaşyk enjamlary kodlama režimini we kompressiýa algoritmini awtomatiki usulda sazlar we iň gowy maglumat geçirijilik täsirini gazanmaga, geçirijilik tizligini ýokarlandyrmaga we gijikdiriş derejesini peseltmäge çalyşar.
Kosmosy çuňňur öwrenmek missiýalarynda energiýa çäklendirmelerini ýeňip geçmek we ýylylyk ýaýratmak zerurlyklaryny çözmek üçin, zond geljekde pes energiýaly tehnologiýany we ýaşyl aragatnaşyk tehnologiýasyny hökman ulanar, bu bolsa diňe bir aragatnaşyk ulgamynyň energiýa sarp edilişini azaltman, eýsem netijeli ýylylyk dolandyryşyny we ýylylyk ýaýratmagyny hem üpjün eder. Bu tehnologiýalaryň amaly ulanylmagy we giňden ýaýramagy bilen, kosmosy çuňňur öwrenýän zondlaryň lazer aragatnaşyk ulgamynyň has durnukly işlemegine we çydamlylygynyň ep-esli ýokarlanmagyna garaşylýandygy şübhesizdir.
Emeli intellekt we awtomatlaşdyrma tehnologiýasynyň yzygiderli ösmegi bilen, çuňňur kosmos zondlarynyň geljekde wezipeleri has awtonom we netijeli ýerine ýetirmegine garaşylýar. Mysal üçin, öňünden kesgitlenen düzgünler we algoritmler arkaly detektor awtomatiki maglumatlary gaýtadan işlemegi we intellektual geçirijilik gözegçiligini amala aşyryp, maglumatyň "bloklanmagynyň" öňüni alyp we aragatnaşyk netijeliligini ýokarlandyryp biler. Şol bir wagtyň özünde, emeli intellekt we awtomatlaşdyrma tehnologiýasy ylmy işgärlere operasiýa ýalňyşlyklaryny azaltmaga we anyklaýyş missiýalarynyň takyklygyny we ygtybarlylygyny ýokarlandyrmaga kömek eder we lazer aragatnaşyk ulgamlary hem peýda görer.
Galyberse-de, lazer aragatnaşygy hemme zady başarýan däl we geljekki çuňňur kosmosy öwrenmek missiýalary dürli aragatnaşyk serişdeleriniň integrasiýasyny kem-kemden amala aşyryp biler. Radio aragatnaşygy, lazer aragatnaşygy, infragyzyl aragatnaşyk ýaly dürli aragatnaşyk tehnologiýalaryny toplumlaýyn ulanmak arkaly detektor köp ýolly, köp ýygylykly zolakda iň gowy aragatnaşyk täsirini görkezip, aragatnaşygyň ygtybarlylygyny we durnuklylygyny ýokarlandyryp biler. Şol bir wagtyň özünde, dürli aragatnaşyk serişdeleriniň integrasiýa edilmegi köp wezipeli bilelikdäki işi gazanmaga, detektorlaryň toplumlaýyn işini gowulandyrmaga we soňra çuň kosmosda has çylşyrymly wezipeleri ýerine ýetirmek üçin has köp görnüşli we sany detektorlary ösdürmäge kömek edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 27-nji fewraly