Hytaýçailkinjiattosekund lazer enjamygurluşyk işleri alnyp barylýar
Attosekund ylmy işgärler üçin elektron dünýäsini öwrenmek üçin täze gurala öwrüldi. “Ylmy işgärler üçin attosekund ylmy barlaglary hökmanydyr, attosekund bilen degişli atom ölçegli dinamika prosesinde köp ylmy tejribeler has aýdyň bolar, adamlaryň biologiki beloklar, ýaşaýyş hadysalary, atom ölçegli we beýleki degişli barlaglar üçin has takyk bolar” diýip, Pan Ýiming aýtdy.
Hytaý Ylymlar Akademiýasynyň Fizika institutynyň ylmy işgäri Wei Zhiyi kogerent ýagtylyk impulslarynyň femtosekundlardan attosekundlara geçmeginiň diňe bir wagt ölçegindäki ýönekeý bir ösüş däl, eýsem has möhümi, adamlaryň atomlaryň we molekulalaryň hereketinden atomlaryň içine çenli maddanyň gurluşyny öwrenmek ukybynyň elektronlaryň hereketini we degişli hereketleri anyklap biljekdigine ynanýar, bu bolsa esasy fizika barlaglarynda uly rewolýusiýa sebäp boldy. Elektronlaryň hereketini takyk ölçemek, olaryň fiziki häsiýetlerini düşünmek we soňra atomlardaky elektronlaryň dinamiki hereketlerini dolandyrmak adamlaryň yzarlaýan möhüm ylmy maksatlarynyň biridir. Attosekund impulslary bilen biz aýry-aýry mikroskopik bölejikleri ölçäp we hatda manipulýasiýa edip bileris we şeýdip, kwantum mehanikasynyň agalyk edýän dünýäsi bolan mikroskopik dünýäniň has esasy we özboluşly synlaryny we beýanlaryny edip bileris.
Bu ylmy barlaglar henizem köpçülikden biraz uzakda bolsa-da, "kelebek ganatlarynyň" döremegi, elbetde, ylmy barlaglaryň "tupanyna" getirer. Hytaýda attosekundlazerdegişli ylmy barlaglar milli möhüm ösüş ugry hökmünde girizildi, degişli synag ulgamy guruldy we ylmy enjam meýilleşdirilýär, elektron hereketini synlamak arkaly attosekund dinamikasyny öwrenmek üçin möhüm innowasion serişde bolup, geljekde wagt çözgüt kategoriýasynda iň gowy "elektron mikroskopy" bolar.
Jemgyýetçilik maglumatlaryna görä, attosekundlazer enjamyHytaýyň Guangdong-Gonkong-Makao uly aýlag sebitindäki Songşan kölüniň materiallar laboratoriýasynda meýilleşdirilýär. Habarlara görä, ösen attosekund lazer desgasy Hytaý Ylymlar akademiýasynyň Fizika instituty we Hytaý Ylymlar akademiýasynyň Siguang instituty tarapyndan bilelikde gurulýar we gurluşyk işine Songşan kölüniň materiallar laboratoriýasy gatnaşýar. Ýokary başlangyç nokadynyň dizaýny arkaly ýokary gaýtalanma ýygylygy, ýokary foton energiýasy, ýokary akym we örän gysga impuls giňligi bolan köp şöhleli liniýa stansiýasynyň gurluşygy iň gysga impuls giňligi 60as-dan az we iň ýokary foton energiýasy 500ev-e çenli bolan ultra inçe kogerent şöhlelenme üpjün edýär we degişli ulanylyş barlag platformasy bilen üpjün edilýär we toplumlaýyn indeksiň tamamlanandan soň halkara liderine ýetmegine garaşylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 23-nji ýanwary